• Home
  • Features
  • Ο Δημήτρης Αλεξάκης στο 7ο Συνέδριο της Ελληνικής Αρθροσκοπικής Εταιρείας

Overhead Athlete - Μέρος 1

spikeΗ ωμική ζώνη είναι ίσως η πιο εντυπωσιακή άρθρωση του ανθρώπινου σώματος. Η τεράστια γκάμα κινήσεων που επιτρέπει, οι δυνάμεις που παράγει, αλλά και οι ταχύτητες που επιτυγχάνονται, την κάνουν να ξεχωρίζει από όλες τις υπόλοιπες αρθρώσεις. Είναι ακόμα άξιο θαυμασμού, το ότι στον μικρό χώρο που σχηματίζει η άρθρωση του ώμου διέρχονται πάρα πολλές δομές, όπως για παράδειγμα μύες, οστά, τένοντες, θύλακες κ.ά., τα οποία κατά την κίνηση πρέπει να συνεργάζονται με αρμονία και με συγκεκριμένους κανόνες (ωμοβραχιόνιος ρυθμός).

Γι’ αυτόν τον λόγο, οι ωμικές ζώνες αθλούμενων επαγγελματιών και μη που χρησιμοποιούν για το άθλημά τους τα χέρια πάνω από το επίπεδο του ώμου (π.χ. τένις, βόλεϊ, κολύμβηση κτλ) αποτελούν μια συγκεκριμένη κατηγορία με την ονομασία "overhead throwers" και προκαλούν μεγάλο ενδιαφέρον, αλλά και πρόκληση για τις ομάδες αποκατάστασης.


Η ωμική ζώνη είναι η πιο ασταθής άρθρωση του σώματος, θυσιάζοντας τη σταθερότητα της για χάρη του μεγάλου εύρους κίνησης που διαγράφει (περιαγωγή). Κατά συνέπεια, όσο το χέρι απομακρύνεται από το σώμα και ανυψώνεται, τόσο οι ανάγκες της σταθεροποιητικής ικανότητας της ωμικής ζώνης αυξάνονται. Γίνεται λοιπόν κατανοητό, ότι τα φορτία που ασκούνται σε κάθε προπόνηση στην άρθρωση του ώμου ενός τέτοιου αθλητή κατά την εκτέλεση των συγκεκριμένων κινήσεων, όπως για παράδειγμα το σέρβις στο τένις, είναι μεγάλα και επαναλαμβανόμενα. Έτσι, η καθημερινή ενασχόληση με το άθλημα προδιαθέτει στην εμφάνιση άμεσων και χρόνιων τραυματισμών της άρθρωσης.
Τα βασικά χαρακτηριστικά που αλλάζουν σε ένα χέρι που πραγματοποιεί ρίψεις ή χτυπήματα πάνω από το επίπεδο του ώμου, είναι η δύναμη (κυρίως η διαφορά δύναμης μεταξύ της έσω και έξω στροφής), το εύρος τροχιάς (εύρος έσω στροφής μικρότερο από την έξω στροφή) και η ελαστικότητα των μαλακών μορίων της άρθρωσης . Αυτές οι "προσαρμογές’’ εμφανίζονται στην προσπάθεια της άρθρωσης να ανταπεξέλθει στις τόσο απαιτητικές αλλά και επαναλαμβανόμενες κινήσεις.
Αιτίες που επιβαρύνουν την άρθρωση και οδηγούν σε πιθανά προβλήματα τραυματισμών είναι κυρίως:

α. Λάθη τεχνικής στην προπόνηση


Η κακή τεχνική κατά την εκτέλεση των συγκεκριμένων κινήσεων είναι η κυριότερη αιτία για την δημιουργία τραυματισμών υπερχρήσης. Να σημειώσουμε πως ακόμα κι ένας αθλητής υψηλού επιπέδου με καλή τεχνική στο άθλημά του μπορεί να πέσει στην παγίδα του τεχνικού λάθους, όταν πλέον η κόπωση αρχίζει να του χαλάει την μηχανική της κίνησης. Γι αυτό είναι σημαντικό να εντοπιστούν κατά την διάρκεια της προπόνησης οι πραγματικές αντοχές του αθλούμενου, τις οποίες και δεν πρέπει να ξεπερνάει. Παράλληλα, πέρα από την εμμονή στην χρήση της σωστής τεχνικής στα προγράμματα άσκησης και πρόληψης, πρέπει να δίνεται ιδιαίτερο βάρος στην βελτίωση της μυϊκής αντοχής, σημείο που θα αναπτύξουμε με λεπτομέρεια σε επόμενο άρθρο.



β. Η μη συνολική άσκηση των μυών όλου του σώματος

Πολλές φορές τα προγράμματα προπόνησης στοχεύουν στην ενδυνάμωση μόνο των μυών που χρησιμοποιεί ο αθλητής σε μια συγκεκριμένη κίνηση. Για παράδειγμα, οι αθλητές του βόλεϊ επικεντρώνονται κυρίως στην ενδυνάμωση του ώμου. Άλλες φορές, οι αθλητές κάνουν μόνο την προπόνηση του αθλήματος τους, χωρίς την απαραίτητα παράλληλη ενδυνάμωση. Όμως, η σωστή λειτουργία της ωμικής ζώνης βασίζεται κατά κύριο λόγο στην συνολική ενδυνάμωση και συνεργασία της κινητικής αλυσίδας όλου του σώματος, παρά στην δύναμη και αντοχή των μυών του ώμου απομονωμένα.


γ. Κακές συνθήκες προπόνησης


Συχνά οι αθλητές είναι αναγκασμένοι να προπονούνται κάτω από μη ιδανικές συνθήκες. Παλιός ή φθαρμένος εξοπλισμός, έλλειψη σε τεχνικά μέσα και απουσία εξειδικευμένων προπονητών, γυμναστών και φυσικοθεραπευτών αυξάνουν τον κίνδυνο τραυματισμού. Επιπλέον, κακές περιβαλλοντολογικές συνθήκες, για παράδειγμα κρύα γήπεδα τον χειμώνα, συμβάλλουν κι αυτές στην επιβάρυνση του ώμου.



f69e258c9f8c31395c098998d12a73deΟι ωμικές ζώνες των pitchers στο baseball δουλεύουν εκτός των φυσιολογιών ορίων τροχιάς του ανθώπινου

σώματος, για να επιτύχουν μια από τις πιο γρήγορες κινήσεις που έχει καταγραφεί

  από το ανθρώπινο σώμα.

 

Δυο ακόμα σημαντικοί παράγοντες στην ανάπτυξη παθολογίας του "throwing shoulder’’ είναι η λαθεμένη και η καθυστερημένη διάγνωση παθολογιών που βρίσκονται σε αρχικό στάδιο, καθώς και η μη εξειδικευμένη αντιμετώπιση τους. 
Η ορθή προσέγγιση βασίζεται στην συνεχή αξιολόγηση των συμπτωμάτων από ειδικούς για τις παθήσεις του ώμου, αλλά και στην εκτέλεση προγραμμάτων προληπτικής άσκησης, με σκοπό την αναχαίτιση συμπτωμάτων από την φθορά που δημιουργείται κατά την διάρκεια των αγώνων και των προπονήσεων.


Πρόκληση, λοιπόν αποτελεί, το να μπορέσουμε να διαχειριστούμε τις ωμικές ζώνες αθλητών κατά τη διάρκεια μιας αγωνιστικής περιόδου, πετυχαίνοντας τις λιγότερες δυνατές απώλειες, αλλά και τη μέγιστη δυνατή απόδοση. Όσο σημαντική είναι η αντιμετώπιση των εν λόγω προβλημάτων, άλλο τόσο σημαντική είναι και η πρόληψη της εμφάνισης των συμπτωμάτων. Πώς γίνεται αυτό; Αρχικά, αυτές οι δύσκολες περιπτώσεις χρειάζονται ομαδικότητα, πλάνο και τον καθορισμό συγκεκριμένων στόχων. Ο ορθοπεδικός, ο φυσικοθεραπευτής και ο γυμναστής είναι η ομάδα που μπορεί να διαχειριστεί αυτές τις δύσκολες περιπτώσεις. Ο καθένας με τις εξειδίκευση και την εμπειρία του γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι της αντιμετώπισης των "ώμων των ριπτών".

 

tennis serve

Το σερβίς στο τένις είναι μια απαιτητική κίνηση κατά την οποία ασκούνται τεράστια φορτία στην άρθρωση του ώμου

 

Στα επόμενα άρθρα μας θα αναφερθούμε στους τρόπους αντιμετώπισης των περιστατικών αυτών με βασική αρχή την κατανόηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και απαιτήσεων αυτών των αθλητών.


 

Γιώργος Βασιλόπουλος, Φυσικοθεραπευτής
Υπεύθυνος αποκατάστασης ωμικής ζώνης Performance22