BLOG

Προπονώντας τον "βετεράνο" αθλητή

Είναι αλήθεια σαν γυμναστές προτιμούμε να δουλεύουμε με νέους φιλόδοξους και ταλαντούχους παίκτες. Παιδιά με όνειρα και πολύ όρεξη για δουλειά βγάζουν και σε μας τον καλύτερό μας εαυτό.

Λίγα πράγματα ικανοποιούν περισσότερο έναν προπονητή όταν μετά από μακροχρόνια και επίπονη διαδικασία, μέσα από πολλές απογοητεύσεις και χαρές, ο νέος αθλητής ή αθλήτρια πετυχαίνει τον πρώτο του/της στόχο.

BARLOS BALL


Υπάρχει όμως και μια άλλη κατηγορία αθλητών που έχει ιδιαίτερες ανάγκες και προσφέρει εξίσου σημαντική πρόκληση στον γυμναστή. Είναι οι «βετεράνοι» αθλητές της κάθε ομάδας. Παιδιά που έχουν περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους στα γήπεδα και που έχοντας ζήσει πολλές διαφορετικές προπονητικές φιλοσοφίες και που μοιραία έχουν αναπτύξει και παγιώσει τις συνήθειές τους. Είναι συχνό το φαινόμενο, η δύναμη της συνήθειας σε συνδυασμό με μια επιτυχημένη μέχρι στιγμής καριέρα, να μην αφήνουν περιθώρια στο μυαλό αυτών των αθλητών για αλλαγές σε σχέση με ότι έκαναν μέχρι τώρα. Κυριαρχεί δηλαδή η άποψη, «ότι έκανα μέχρι τώρα λειτούργησε, οπότε γιατί να αλλάξω;».


Γιατί λοιπόν ν αλλάξει κάποιος τις συνήθειές του; Συνοψίζω την απάντησή μου στα παρακάτω:

- Υπάρχει πάντα περιθώριο περαιτέρω βελτίωσης, ανεξάρτητα από την ηλικία. Προσωπικά, δεν έχω συναντήσει παίκτη που να έχει φτάσει στο μέγιστο της απόδοσής του, κυρίως σωματικά.
- Η ποιοτικότερη προπόνηση και η εφαρμογή πιο εξελιγμένων προγραμμάτων θα οδηγήσει στην βελτίωση της απόδοσης και στην μείωση της πιθανότητας τραυματισμών χαρίζοντας στον αθλητή ή την αθλήτρια περισσότερα και ποιοτικότερα χρόνια καριέρας


Τι μπορεί να κάνεις λοιπόν ο γυμναστής για να προσεγγίσει καλύτερα αυτήν την κατηγορία παικτών;


Επικοινωνία


Προσωπικά έχω κερδίσει πολλά ακούγοντας την γνώμη έμπειρων αθλητών. Το περιμένουν και πολλές φορές το απαιτούν. Μην ξεχνάς ότι πολλά απ αυτά τα παιδιά ασχολούνται με το άθλημα όσα χρόνια (ή και περισσότερα) με αυτά που ασχολείσαι κι εσύ. Μάθε από αυτά που κάνανε σωστά, αλλά και από αυτά που έκαναν λάθος. Σεβάσου τη γνώμη τους, αλλά κράτα κι εσύ τη δική σου, όχι από εγωισμό, αλλά για να μπορέσεις να τους βοηθήσεις πιο αποτελεσματικά. Μάθε τις συνήθειές τους και αποφάσισε πως θα προσεγγίσεις τον καθένα ή καθεμία ξεχωριστά. Η εμπειρία τους είναι σημαντική, όπως είναι και η δική σου. Αφού ακούσεις προσεκτικά τις απόψεις τους, εξέθεσε το πλάνο σου. Όλοι οι αθλητές χρειάζονται καθοδήγηση και ηγεσία, ακόμα κι αν δεν το εκφράζουν. Μην ξεχνάς ότι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να αλλάξει κάποιος συνήθειες είναι να του δώσεις να καταλάβει με ποιο τρόπο θα τον ωφελήσει αυτή η αλλαγή. “Motivation through education” συνήθιζε να λέει ενός από τους κορυφαίους γυμναστές που είχα την τύχη να συνεργαστώ, ο Mark Verstegen, ιδρυτής της EXOS (Athlete’s Performance). Σε ελεύθερη μετάφραση αυτό σημαίνει ότι, κάποιος θα έχει κίνητρο να κάνει αυτό που θέλεις μόνο όταν καταλάβει που τον ωφελεί και γιατί. Γι αυτό πρέπει να μπορείς να εξηγείς με επιχειρήματα τα πάντα γύρω την φιλοσοφία σου!

SINGLE LEG BRIDGE

Αξιολόγηση


Γνώρισε καλά ποιόν έχεις μπροστά σου. Ζήτα το ιστορικό τραυματισμών του/της, που σ αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να «πηγαίνει» πολλά χρόνια πίσω. Συνδύασε αυτήν την γνώση μαζί με κάποια απλά τεστ, καθώς και με αυτό που παρατηρείς στο γυμναστήριο και στο γήπεδο. Με αυτόν τον τρόπο θα καταλάβεις πως πρέπει να σχεδιάσεις το πρόγραμμα σου. Σεβάσου το σώμα τους και τις ευαισθησίες που έχουν αναπτύξει. Γνωρίζοντας τι μπορούν και τι πρέπει να κάνουν θα αποφύγεις αχρείαστες κόντρες και παρεξηγήσεις που συχνά συμβαίνουν όταν ο γυμναστής προτείνει ασκήσεις που ο αθλητής είτε φοβάται, είτε δεν ξέρει να εκτελέσει. Μην προσπαθείς με το ζόρι να κάνεις καινούριες ασκήσεις. Μην ξεχνάς ότι τόσο χρόνια το σώμα τους έχει κάνει συγκεκριμένες προσαρμογές. Σκέψου τι θέλεις να πετύχεις με τις συγκεκριμένες μεθόδους και βρες ποιες άλλες θα έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά και μπορεί να ταιριάζουν στον αθλητή. Για παράδειγμα, αν μια παίκτρια δεν θέλει να δοκιμάσει να κάνει επολέ με την μπάρα, μπορεί να κάνει μια παραλλαγή με αλτήρα ή να αντικαταστήσει την συγκεκριμένη άσκηση με κάποια άλλη, που να έχει παρόμοια βιο - μηχανικά χαρακτηριστικά.


Ποιότητα πάνω από την ποσότητα και έμφαση στην βελτίωση της δύναμης


Μεγαλώνοντας οι αθλητές έχουν ανάγκη για ποιοτικότερη και όχι για περισσότερη προπόνηση. Γι αυτό, οι ασκήσεις πρέπει να είναι προσεκτικά επιλεγμένες και προσαρμοσμένες στην ικανότητα του καθενός (κάτι που άλλωστε ισχύει για όλους τους αθλητές). Ενδυνάμωση δεν σημαίνει μόνο εντατική προπόνηση με βάρη, αλλά και καθημερινή δουλειά για την πρόληψη τραυματισμών και την καλή λειτουργία του μυοσκελετικού συστήματος. Φρόντισε ιδιαίτερα τα σημεία προηγούμενων τραυματισμών και σημεία του σώματος όπου εμφανίζονται συχνά πόνοι. Η ενδυνάμωση μπορεί να περιλαμβάνει καθημερινή παρουσία στο γυμναστήριο για μικρό χρονικό διάστημα (15 – 20 λεπτά), όπου ο στόχος θα είναι η ενδυνάμωση μικρών μυϊκών ομάδων και η προετοιμασία για την προπόνηση, ενώ δυο φορές την εβδομάδα πρέπει να προγραμματιστούν πιο «βαρειές» μέρες όπου ο στόχος θα είναι ανάπτυξη της δύναμης. Επειδή η μέγιστη δύναμη σχετίζεται τόσο με την απόδοση μέσα στο γήπεδο (βελτίωση της ταχύτητας και της εκρηκτικότητας), όσο και με την πρόληψη τραυματισμών δεν πρέπει παραμελείται, για κανένα λόγο. Το κλειδί της επιτυχίας, όχι μόνο για την διατήρηση, αλλά και για την βελτίωση της δύναμης του αθλητή ή της αθλήτριας είναι η προοδευτική αύξηση των αντιστάσεων και του συνολικού φορτίου, μέσα σε συγκεκριμένο διάστημα,. Με αυτόν τον τρόπο διατίθεται ο απαραίτητος χρόνος να επιτελεστούν οι κατάλληλες προσαρμογές, χωρίς να επιβαρύνεται ο αθλητής και να μειώνεται η απόδοση.


Το πιο σημαντικό


Αν μπορούσα να δώσω μια συμβουλή στους αθλητές «μεγαλύτερης εμπειρίας», αυτή θα ήταν: Μην σταματάτε ποτέ την προπόνηση!
Μετά το τέλος της σεζόν, πάρτε δέκα μέρες ρεπό και ξεκινήστε οργανωμένη προπόνηση μεταβατικής περιόδου. Ξέρω το μεγαλώνοντας κάτι τέτοιο φαντάζει δύσκολο και ότι ο κάθε αθλητής νοιώθει ότι μετά από τόσα χρόνια παρουσίας στα γήπεδα δικαιούται να κάτσει ένα καλοκαίρι. Κάτι τέτοιο μπορεί να αποβεί πολύ επιβλαβές για την καριέρα σας. Η αποχή από την προπόνηση αδυνατίζει το μυϊκό σύστημα, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται πόνοι, οι οποίοι αν δεν αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά δεν θα σας επιτρέψουν να προπονηθείτε με την απαραίτητη ένταση. Επιπλέον, η απότομη αύξηση του όγκου και της έντασης της προπόνησης κατά την διάρκεια της προαγωνιστικής προετοιμασίας, αυξάνουν κατακόρυφα τον κίνδυνο τραυματισμών.


Σαν χαρακτηριστικό παράδειγμα αθλητή που δεν σταμάτησε ποτέ, θα αναφέρω τον τωρινό μου συνεργάτη στην ΤΣΣΚΑ Μόσχας, τον Ντάριλ Μίντλετον. Για όσους δεν γνωρίζουν, ο Ντάριλ έπαιξε μπάσκετ σε υψηλό επίπεδο μέχρι τα 48 του!! Το μυστικό του; Δεν σταμάτησε ποτέ να κάνει προπόνηση. Ακόμα και τώρα, δυο χρόνια μετά το τελευταίο επίσημο παιχνίδι του, κάθε πρωί είναι στο γυμναστήριο και κάνει 45 λεπτά προπόνηση, ενώ συχνά παίζει με τους παίκτες της ομάδας, στα πλαίσια των ατομικών προπονήσεων.


Κώστας Χατζηχρήστος, MEd, CSCS, CSCCa